Metoda monitoringu zawodów deficytowych i nadwyżkowych (MZDiN)

Monitoring jest to proces systematycznego śledzenia (obserwowania) zjawisk zachodzących na rynku pracy, formułowania ocen, wniosków i ostrzeżeń dla systemu kształcenia zawodowego i szkolenia bezrobotnych. Monitoring nie odnosi się do oceny ogólnej sytuacji na rynku, ale do popytu i podaży na poszczególnych rynkach zawodowo- terytorialnych. W celu określenia poziomu i struktury kształcenia zawodowego i szkolenia bezrobotnych niezbędne jest określenie jakie zawody na lokalnym rynku pracy są aktualnie deficytowe, jakie nadwyżkowe, a jakie wykazują równowagę.

Metoda MZDiN zmierza więc do stworzenia systemu informacji o sytuacji na rynku pracy według zawodów i specjalności (rysunek 4). Jej celem jest określenie jakie zawody na lokalnym (lub regionalnym) rynku pracy są deficytowe (nadwyżka ofert nad liczbą bezrobotnych i absolwentów) i zawody nadwyżkowe (więcej bezrobotnych i absolwentów niż wolnych miejsc pracy). Wiedza ta ma ważne znaczenie do stopniowego dostosowywania poziomu, struktury i treści kształcenia oraz szkolenia zawodowego (także w systemie urzędów pracy) do potrzeb rynku pracy.

Metoda MDZiN wdrożona została pilotażowo w czterech gminach woj. katowickiego (Gliwice, Zabrze, Knurów i Pyskowice) przez Międzygminny Ośrodek Doradztwa i Orientacji Zawodowej w Gliwicach (Ośrodek niezależny od urzędów pracy) oraz przez kilka urzędów pracy (m.in. Urząd Pracy w Chełmie).

Założenia tych metod przedstawiłem w ekspertyzie pt. Monitoring zawodów deficytowych i nadwyżkowych oraz trójstronne umowy szkoleniowe, IPiSS, Warszawa 1996. Skrót opracowania opublikowała „Służba Pracownicza” 1997, nr 2.

Metoda monitoringu zawodów deficytowych i nadwyżkowych (MZDiN) cz. II

Na podstawie szczegółowych danych dotyczącycli trzech wyżej wymienionych zmiennych (bezrobotni, absolwenci i wolne miejsca pracy) można ustalić ogólny obraz relacji między systemem edukacji zawodowej a rynkiem pracy, co ilustruje tabela 4. Analiza rynku pracy i liczby absolwentów dowodzi, że struktura popytu różni się znacznie od struktury podaży (liczby absolwentów i bezrobotnych). W zawodach nadwyżkowych na 2175 ofert pracy było 8743 bezrobotnych i 4198 absolwentów, czyli 193 absolwentów przypadało na 100 ofert pracy (tabela 4). Natomiast w zawodach deficytowych na 3067 ofert pracy, przypadało 146 absolwentów, czyli popyt przewyższał dwudziestokrotnie podaż pracy.

Jeżeli analiza ta jest prawdziwa, będzie to oznaczało, że system publicznej edukacji zawodowej, a także system dokształcania zawodowego działają w pewnych granicach na szkodę gospodarki narodowej: przeznaczają środki na kształcenie potencjalnych bezrobotnych i nie sprzyjają usunięciu deficytu na różne zawody (kwalifikacje), na które popyt przewyższa podaż. Nie ulega wątpliwości, że jednym ze źródeł tego stanu jest brak informacji o zawodach deficytowych i nadwyżkowych. Eksperyment gliwicki dowodzi, że lukę tę może usunąć metoda monitoringu zawodów deficytowych i nadwyżkowych, przyczyniając się w ten sposób do znaczącego zmniejszenia bezrobocia absolwentów.

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>